اگر دنبال بهترین برند چرم خارجی هستید، هرمس (فرانسه)، بوتگا ونتا (ایتالیا) و برلوتی (فرانسه) سرشناسترند؛ در خودِ چرم، یعنی جایی که پوست خام تبدیل به چرم میشود، دباغی هوروین در شیکاگو، دباغی بیکر در انگلیس و دباغیهای چرم گیاهی توسکانی در ایتالیا معروفترند. این دو فهرست بسته به کاربرد یکی نیستند و بیشتر سردرگمیها از همینجا نشات میگیرد.
کسی که میپرسد «بهترین چرم دنیا مال کجاست» معمولاً یک کیف یا کفش مشخص در ذهن دارد. ولی برند، کیف چرم را نمیسازد؛ از دباغی میخرد. پس اول باید معلوم کنید دنبال اسم روی محصول هستید یا کیفیتِ خودِ پوست. در این مطلب هر دو را جدا کردهایم، بعد یک جدول مقایسه آوردهایم و آخر سر گفتهایم موقع خرید چرمی که در ایران با برچسب «خارجی» فروخته میشود چه چیزهایی را چک کنید.
برند محصول یا دباغی؟ تفاوتی که قیمت را عوض میکند
در صنعت چرم دو نوع اسم داریم. یکی برندی که کیف، کفش یا کمربند را طراحی میکند و اسمش روی محصول است. دیگری دباغی (Tannery) که پوست خام گاو، گوساله یا اسب را میگیرد و طی چند هفته تا بیش از یک سال آن را تبدیل به چرم میکند.
بیشتر خریداران فقط اسم اول را میبینند. ولی دوام، بوی چرم، شکلِ کهنهشدنش و اینکه بعد از سه سال ترک بخورد یا براقتر شود، بیشتر به نوع و فرایند دباغی برمیگردد. برای همین کفاشها و کیفدوزهای حرفهای در معرفی محصولشان اسم دباغی را میآورند، نه فقط کشور مرجع.
اگر بخواهیم یک مثال ساده بزنیم، کفشی که روی برچسبش نوشته «چرم ایتالیایی» شاید از یک دباغی معتبر توسکانی آمده باشد و شاید از کارخانهای که فقط آخرین مرحلهی رنگکاری را در ایتالیا انجام داده. اسم کشور بهتنهایی چیزی را تضمین نمیکند.

برندهای خارجی چرم که اسمشان روی محصول است
این سه برند در فهرست تقریباً همهی منابعی که دربارهی بهترین برندهای چرم جهان نوشتهاند تکرار میشوند. دلیلش فقط قیمت بالا نیست؛ هرکدام یک روش ساخت یا یک امضای مشخص دارند.
هرمس (Hermès)، فرانسه
هرمس در سال ۱۸۳۷ در پاریس بهعنوان کارگاه ساخت زین و یراق اسب شروع کرد. همین ریشه هنوز در کارش پیداست: دوخت زینی (Saddle Stitch) که با دو سوزن و دست انجام میشود و اگر یک بخیه پاره شود، بقیه باز نمیشوند. کیفهای هرمس بیشتر نماد جایگاه اجتماعی شدهاند تا یک وسیله، ولی از نظر فنی هم کار تمیزی دارند.
بوتگا ونتا (Bottega Veneta)، ایتالیا
بوتگا ونتا در سال ۱۹۶۶ در ویچنزا تأسیس شد و امضایش بافت «اینترچاتو» (Intrecciato) است؛ نوارهای چرم از شکافهای یک تکه چرم دیگر رد میشوند و سطحی محکم و انعطافپذیر میسازند. شعار معروفش، «وقتی حروف اول اسمتان کافی است»، از یک آگهی سال ۱۹۷۸ کار اندی وارهول آمده. یعنی این برند عمداً لوگوی بزرگ روی محصول نمیزند. امروز زیرمجموعهی گروه کرینگ است.
برلوتی (Berluti)، فرانسه
برلوتی کفاش است و شهرتش به چرم «ونیز» و رنگآمیزی دستی پاتینا (Patina) برمیگردد که هر جفت کفش را کمی با جفت دیگر متفاوت میکند. سال تأسیسش را معمولاً ۱۸۹۵ ذکر میکنند [نیاز به تأیید]. برای کسی که کفش چرم مردانهی کلاسیک دوست دارد، برلوتی نمونهی خوبی است از اینکه رنگکاری دستی چقدر به ظاهر چرم عمق میدهد.
دباغیهایی که بهترین چرم جهان را میسازند
اگر سؤالتان «بهترین چرم جهان» است، نه «گرانترین کیف»، جواب در دباغیهاست. این سه نام را کفاشها و چرمدوزها میشناسند، حتی اگر مشتری عادی اسمشان را نشنیده باشد.
هوروین (Horween)، شیکاگو
دباغی هوروین سال ۱۹۰۵ در شیکاگو راه افتاد و از ۱۹۲۰ در همان ساختمان خیابان الستون کار میکند. دو چیز اسمش را سر زبانها انداخته: چرم «کروماکسل» (Chromexcel) که سال ۱۹۱۱ ساخته شد و پر از روغن و موم است، و «شل کوردوان» (Shell Cordovan) که از لایهی خاصی از پوست کفل اسب درمیآید. روزنامهی شیکاگو تریبون این دباغی را «پایتخت کوردوان جهان» نامیده. از سال ۱۹۴۱ هم چرم توپهای لیگ فوتبال آمریکایی (NFL) را فقط هوروین تأمین میکند.
جی اند افجی بیکر (J & FJ Baker)، انگلیس
این دباغی خانوادگی در کالیتون، استان دوون، کار میکند و به گفتهی خودش و فروشندگانش از دورهی رومیها روی همین زمین دباغی بوده است. روشش کند و قدیمی است: هر پوست حدود ۱۲ ماه در محلول پوست درخت بلوط و آب نهر کنار دباغی میماند و کل مسیر از پوست خام تا چرم آماده بیش از یک سال طول میکشد. تأمینکنندهاش آن را تنها دباغی بلوطِ باقیمانده در اروپا معرفی میکند؛ این ادعای خودشان است و ما راستیآزمایی مستقلی برایش پیدا نکردیم.
دباغیهای چرم گیاهی توسکانی، ایتالیا
در منطقهی سان مینیاتو در استان پیزا، گروهی از دباغیها کنسرسیومی به نام «چرم ایتالیایی دباغیشده با مواد گیاهی» (Consorzio Vera Pelle Italiana Conciata al Vegetale) تشکیل دادهاند که برای اعضایش برچسب ضمانت صادر میکند. چرم گیاهی با تانن طبیعی دباغی میشود، اول کمی خشک است و با گذشت زمان رنگش تیرهتر و سطحش براقتر میشود. اگر روی کیفی برچسب این کنسرسیوم را دیدید، میدانید با چرم گیاهی واقعی سروکار دارید، نه فقط «چرم ایتالیایی».
بهترین چرم دنیا متعلق به کدام کشور است؟
هیچ کشوری بهترین چرم دنیا را ندارد؛ هر کشور در یک نوع چرم نام درکرده. نظر ما این است که پرسیدن «کدام کشور» سؤال را بیش از حد ساده میکند. بهتر است بپرسید برای چه کاری.
- اگر چرم گیاهی برای کیف و کمربند میخواهید که با سالها استفاده زیباتر شود: ایتالیا، بهخصوص توسکانی.
- اگر کفشی میخواهید که دههها دوام بیاورد و قابل تعویض زیره باشد: آمریکا (شل کوردوان و کروماکسل) و انگلیس (چرم بلوط برای زیره و کار سنگین).
- اگر کار دستی و دوخت ظریف برایتان مهمتر از خود پوست است: کارگاههای فرانسوی.
- اگر قیمت معقول و مدلهای روز برایتان اولویت است: ترکیه بازار بزرگی دارد، ولی کیفیت از تولیدکنندهای به تولیدکنندهی دیگر خیلی فرق میکند و «چرم ترک» بهتنهایی مشخصهی کیفیت نیست.
ایران هم در این نقشه جا دارد. تبریز یکی از قدیمیترین مراکز دباغی و کفاشی کشور است و بخش زیادی از کفش چرم طبیعی بازار داخلی همانجا تولید میشود. فرقش با نامهای بالا بیشتر در معرفی و برندسازی است تا لزوماً در پوست.
جدول مقایسهی برندهای چرم خارجی
| نام | نوع | کشور و سال شروع | معروف به | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| هرمس | برند محصول | فرانسه، ۱۸۳۷ | دوخت زینی دستی، کیف | کیف زنانهی لوکس |
| بوتگا ونتا | برند محصول | ایتالیا، ۱۹۶۶ | بافت اینترچاتو، بدون لوگو | کیف و کیف پول |
| برلوتی | برند محصول | فرانسه | رنگآمیزی دستی پاتینا | کفش مردانهی کلاسیک |
| هوروین | دباغی | آمریکا، ۱۹۰۵ | شل کوردوان، کروماکسل | کفش و بوت با دوام بالا |
| جی اند افجی بیکر | دباغی | انگلیس، خانوادگی | دباغی با پوست بلوط در حدود ۱۲ ماه | زیره، کمربند، کار سنگین |
| دباغیهای توسکانی | گروه دباغی | ایتالیا، سان مینیاتو | چرم گیاهی با برچسب ضمانت | کیف، کمربند، اکسسوری |
جدول را اینطور بخوانید: سه ردیف اول اسمهایی هستند که روی محصول میبینید، سه ردیف آخر جایی که چرم از آنجا میآید. محصولی که اسم یکی از دباغیها را صریح ذکر کند، معمولاً ادعای قابلپیگیریتری از «چرم وارداتی» دارد.
خرید چرم خارجی در ایران؛ چه چیزی را چک کنیم
بیشتر محصولاتی که در ایران با برچسب «چرم خارجی» فروخته میشوند، اسم دباغی ندارند و فقط کشور را میگویند. این لزوماً به معنای تقلب نیست، ولی یعنی ادعا قابلپیگیری نیست. قبل از پرداخت این چند مورد را بپرسید:
- اسم دباغی یا دستکم نوع دباغی (گیاهی یا کرومی) را بپرسید. فروشندهای که جواب مشخص ندارد، احتمالاً خودش هم نمیداند.
- طبیعی بودن چرم را جدا از کشور چک کنید. بسیاری از محصولات «وارداتی» ارزان، چرم مصنوعی یا چرم بازیافتی (Bonded) هستند. روشهای سادهی تشخیص را در آوردهایم.
- لبهی چرم را نگاه کنید. لبهی چرم طبیعی الیاف ریز و نامنظم دارد؛ لبهی یکدست و پلاستیکی نشانهی لایهی مصنوعی است.
- کارت اصالت یا ضمانت بخواهید. برچسب کنسرسیوم توسکانی یا مهر دباغی روی پشت چرم، سند قویتری از حرف فروشنده است.
- قیمت را با منطق بسنجید. کفشی از شل کوردوان هوروین در بازار جهانی ارزان نیست؛ اگر در ایران خیلی ارزانتر عرضه شود، باید دربارهاش سؤال کرد.
اگر هدف شما کفش یا کیفی است که چند سال سالم بماند، چرم طبیعی تبریز با دوخت و کارت اصالت گزینهای است که میشود ادعایش را راحتتر بررسی کرد. مدلهای کفش چرم طبیعی چرم هاس از همین چرم دوخته میشوند. هر چرمی را هم که بخرید، نگهداری درست عمرش را دو برابر میکند؛ روشها را در مطلب نحوهی شستوشوی چرم طبیعی نوشتهایم.
برای انتخاب، از دباغی شروع کنید
بهترین برند چرم خارجی برای کیف لوکس احتمالاً هرمس یا بوتگا ونتاست و برای کفش، کار هوروین و کفاشهایی که از آن چرم میخرند. ولی برای خریدار ایرانی مهمتر از اسم، این است که بداند چرم از کجا آمده، گیاهی است یا کرومی، و چه کسی پای کیفیتش میایستد. اگر فروشندهای این سه را شفاف بگوید، چه محصولش خارجی باشد چه تبریزی، خرید مطمئنتری کردهاید. برای دیدن کفشهایی که این اطلاعات را همراه دارند، سری به فروشگاه چرم هاس بزنید.
سوالات متداول دربارهی بهترین برند چرم خارجی
بهترین برند چرم خارجی برای کفش مردانه کدام است؟
اگر منظورتان خودِ چرم است، دباغی هوروین آمریکا با شل کوردوان و کروماکسل در میان کفاشها جایگاه ویژهای دارد. اگر منظورتان برند کفش است، برلوتی بهخاطر رنگآمیزی دستی شناخته میشود. کفاشهای آمریکایی مثل آلدن هم بزرگترین مشتری کوردوان هورویناند.
بهترین چرم دنیا مال کجاست؟
به نوع چرم بستگی دارد. ایتالیا (توسکانی) در چرم گیاهی، آمریکا در شل کوردوان و انگلیس در چرم دباغیشده با پوست بلوط سرشناساند. هیچ منبع رسمیای کشوری را «بهترین» اعلام نکرده و این فهرستها بر اساس شهرت دباغیهاست.
چرم ایتالیایی واقعاً بهتر از چرم ایرانی است؟
نه همیشه. چرم ایتالیایی یک دامنهی وسیع است، از بهترین دباغیهای گیاهی تا تولید انبوه معمولی. چرم طبیعی ایرانی، بهخصوص در تبریز، میتواند برای کفش و کیف روزمره کیفیت خوبی داشته باشد. آنچه تعیینکننده است نوع پوست، روش دباغی و دوخت است، نه پرچم.
بهترین برند چرم ترکیه کدام است؟
ترکیه تولیدکنندههای زیادی دارد و کیفیت بینشان فرق زیادی میکند. ما منبع مستقل و معتبری برای رتبهبندی برندهای چرم ترکیه پیدا نکردیم. موقع خرید، بهجای اسم کشور، طبیعی بودن چرم، نوع دباغی و ضمانت فروشنده را بسنجید.
فرق چرم گیاهی و کرومی چیست؟
چرم گیاهی با تانن طبیعی گیاهان مثل پوست بلوط دباغی میشود، کندتر آماده میشود و با زمان تیره و براق میشود. دباغی کرومی با نمک کروم انجام میشود، سریعتر است و چرم نرمتر و مقاومتر در برابر آب میدهد. بیشتر کفشهای بازار با چرم کرومی ساخته میشوند.
شل کوردوان چیست و چرا گران است؟
شل کوردوان از لایهای فشرده در زیر پوست کفل اسب به دست میآید. از هر پوست فقط دو تکهی کوچک بیرون میآید و دباغیاش ماهها طول میکشد. نتیجه چرمی است که چین نمیخورد و براقی خاصی دارد. هوروین شناختهشدهترین تولیدکنندهی آن است.

